กำแพงกั้นน้ำพังทลาย ซ้ำร้ายต้องใช้โลหิตเติมความคลั่งกันอีกฤๅ?

by | Jul 24, 2025 | ความคิดเห็น Opinion, ประวัติศาสตร์ History, ไทย

ณ ปี 1918 ในระหว่างที่มหาสงครามจักรวรรดินิยมดำเนินไปกว่า 4 ปีโดยไม่มีทีท่าว่าจะหยุดยั้ง จังหวะเวลานั้นใครจะเป็นคนเริ่มก่อนไม่ใช่ปัญหาที่สำคัญเท่าจะจบมันอย่างไร ฝ่ายนิยมสงครามยังคงมุ่งหวังถึงชัยชนะบนเศษซากปรักหักพังของสถานที่ ชีวิต และจิตใจที่ถูกบดขยี้อย่างเรื้อรัง แต่ในเวลาเดียวกัน กลุ่มผู้ฝักใฝ่สันติภาพ ณ สาธารณรัฐสังคมนิยมเกิดใหม่ได้เสนอสิ่งที่เหลือจะเชื่อ นั่นคือการยอมทุกอย่างแม้กระทั่งเสียดินแดนเพื่อออกจากสงคราม1ตามสนธิสัญญา Brest-Litovsk กระทั่งถูกประนามจากพลพรรคของตนในทำนองขายชาติเสียดินแดน แต่แนวทางดังกล่าวกลายเป็นแนวทางที่ถูกต้องตามประวัติศาสตร์ สงครามฝั่งตะวันออกของยุโรปยุติลงทันใด แล้วสงครามก็ค่อยๆ จบลงหลังจากนั้นผ่านการปฏิวัติประชาธิปไตยในเยอรมันนีเอง สงครามระหว่างรัฐไม่ได้ให้อะไรไว้นอกจากความพังทลายที่ส่งต่อไม่จบสิ้น หากรัฐจะมีความหมาย มันก็ต้องเป็นความหมายของประชาธิปไตยปวงชนที่ร่วมกันกำหนดชะตาชีวิตตนเองภายใต้เขตแดนหนึ่งเพื่อความสะดวกในชีวิตแต่เพียงเท่านั้น หาใช่เรื่องความเป็นเจ้าของในเชิงการครอบครองตามกรรมสิทธิ์แต่ใดไม่ เราไม่ได้เป็นเจ้าของผืนดิน ผืนน้ำ หรืออากาศใดๆ แต่เราอยู่ร่วมกันบนพื้นที่แห่งนี้เพื่อดูแลกันและกัน ระหว่างมนุษย์ อมนุษย์ และพื้นที่ทั้งหมด รัฐต้องเป็นความรับผิดชอบในการดูแล หาใช่เรื่องความเป็นเจ้าเข้าเจ้าของเพื่อยึดเอา อวดเบ่ง ตักตวง แสดงความเหนือกว่าแต่อย่างใด

สงครามเป็นสิ่งต่อเนื่องของการแข่งขันที่มีเดิมพันด้วยเกียรติศักดิ์ศรีที่ผู้ถือหางมันยึดมั่นเอาไว้ ในยุคสมัยแห่งการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่กำลังดำเนินไป เราได้เห็นน้ำท่วมใหญ่ทลายการป้องกันเชิงรับอย่างกำแพงกั้นน้ำของรพ.น่านเสียสิ้นไปต่อหน้าต่อตา เรายังจะผลาญเชื้อเพลิงฟอสซิสเพื่อฆ่าคนกันอีกฤๅ? สงครามทุบทำลายทั้งมนุษย์และอมนุษย์ มันทุบทำลายทุกสิ่งที่พ้นไปกว่ารัฐชาติคู่กรณีเสียด้วยซ้ำ ไม่แน่ใจว่าโลหิตในคลังที่ไม่เคยพออยู่แล้วนั้นจะต้องให้ขาดอีกเท่าไหร่ที่จะเสริมสร้างศักดิ์ศรีของพวกคุณได้มากกว่านี้? คลายกำปั้นที่กุมศักดิ์ศรีของคุณเถอะ เพราะเลือดของคุณคงจะไหลเป็นคนสุดท้าย น้ำตาของคุณจะไหลเท่าใดก็ไม่เท่าน้ำตาของพวกเรา คนธรรมดาที่ไม่มีศักดิ์ศรีและไม่อยากได้อยากมีศักดิ์ศรีใดๆ จากการห้ำหั่น ใช้ส้นเท้าเหยียบคันเร่งจักรกลสังหารเป็นแน่แท้

เลิกเสียที ยิงแล้วก็หยุดได้ คุณไม่ได้ปราบอธรรม คุณแค่ชี้นิ้วสั่งตามบัญชาของธรรมเนียมป่าเถื่อนแห่งยุคสมัย หยุดยั้งยุคสมัยแห่งแรงปรารถนาไปสู่ความตายนี่เสียที

เรื่องและภาพ: Pathompong Kwangtong

ระบอบอาหารโลกกำลังฆ่าเด็ก

ระบอบอาหารโลกกำลังฆ่าเด็ก

วิกฤตอาหารขาดแคลนและอาหารไม่ปลอดภัย เป็นมากกว่าแค่ปัญหาด้านสุขภาพ แต่บ่งชี้ถึงปัญหาทางโครงสร้างของระบอบอาหารภายใต้ทุนนิยม ที่มองอาหารเป็นสินค้าทำกำไรให้กับบริษัทผูกขาด แทนที่จะเป็นสิทธิมนุษยชนของคนในสังคม

Aung San & “My Fathers Tatmadaw”

Aung San & “My Fathers Tatmadaw”

On the night of 31 December 1941, at the height of the Imperial Japanese march across Asia, thirty young Burmese men gathered in a house in occupied Bangkok. A silver bowl was brought among them, and a syringe passed around. Blood was drawn from each man’s arm and secreted into the bowl. Together, they pledged loyalty to Burmese independence and eternal comradeship. Through that ceremony, through the spilling and sharing of blood, the Burmese Independence Army was brought into being, and thus the embryonic stage of the Tatmadaw.

เมื่อช้างชูคบเพลิงที่มอดดับ

เมื่อช้างชูคบเพลิงที่มอดดับ

หากพิจารณาจากเรื่องรูปแบบอำนาจ เราก็จะพบว่าความพยายามอย่างยิ่งที่จะค้นหาความหมายหรือเข้าใจเหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจฝ่ายเดียวอาจไม่สำคัญเท่ากับการตั้งต้นว่าไม่มีอะไรอยู่เบื้องหลังการทำงานของอำนาจ (นอกจากตัวของอำนาจเอง) ชุมชนผู้สมัครใจยามเช้านั้นสามารถค้นพบเหตุผลมากมายไม่สิ้นสุดที่จะบอกว่าการตัดสินใจของมหาวิทยาลัยมีเหตุผลหรือไร้เหตุผลได้ตลอดตราบเท่าที่การดำรงอยู่ของสภาพบังคับของอำนาจที่ตัดสินใจฝ่ายเดียวถูกบอกปัด การเลือกที่จะเปิดหรือปิดไฟไม่ใช่อะไรอื่นนอกจากรูปธรรมของอำนาจที่จะบังคับให้ผู้อื่นต้องทำตามอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยง อำนาจที่พร้อมจะก่อร่างความสมเหตุสมผลให้กับการกระทำของตัวเองเสมอ

ขนมปังและการปฏิวัติ

ขนมปังและการปฏิวัติ

แปลจากบทกลอนของคุณ วิเจย์ ประชาฏ

ขณะที่ฉันอยู่รัสเซีย ปี ค.ศ. 1929 คนขับรถม้าทุกคน [Izvoshchik] จะถามฉันทันทีที่ฉันขึ้นไปบนรถม้า [droshka] ของเขาว่า: ราคาขนมปังในประเทศของคุณเท่าไหร่?
(รีเบคก้า เรย์เฮอร์, 2 เมษายน ค.ศ. 1974)

สร้างเอเชียใหม่ในฝันของเรา

สร้างเอเชียใหม่ในฝันของเรา

ในซีกโลกใต้จะสามารถร่วมมือกันด้วยอธิปไตยและศักดิ์ศรีหรือไม่ พวกเขาจะสามารถสร้างระบอบสถาบันที่รับใช้ประชาชนของตนเองมากกว่าทุนระดับโลกได้หรือไม่ พวกเขาจะสามารถสร้างรูปแบบความร่วมมือที่นอกเหนือไปจากพันธมิตรทางทหารและการพึ่งพาทางตลาดได้หรือไม่

The South – Insurgency & Reaction

The South – Insurgency & Reaction

The south’s political orientation stands in sharp contrast to Thailand’s other periphery regions, which typically lean left and retain strong anti-Bangkok political memories- yet historically, the south was known for its peasant organisers and communist insurgent activity. The transformation of the region into a bastion of right-wing loyalism has long presented a puzzle: Why did the South get so Salim?

ภาคใต้ – การลุกฮือต่อต้านสู่ปฏิกริยา

ภาคใต้ – การลุกฮือต่อต้านสู่ปฏิกริยา

นอดีต ภาคใต้เป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องของผู้นำชาวนาและกิจกรรมการก่อกบฏของคอมมิวนิสต์ การเปลี่ยนแปลงของภูมิภาคนี้ให้กลายเป็นฐานที่มั่นของลัทธิภักดีฝ่ายขวาได้สร้างปริศนามานานแล้วว่า ทำไมภาคใต้ถึงเป็นสลิ่มได้ขนาดนี้?

ไม่มีสิ่งใดล้ำค่าไปกว่าความเป็นอิสระและเสรีภาพ

ไม่มีสิ่งใดล้ำค่าไปกว่าความเป็นอิสระและเสรีภาพ

ปัญญาชนและนักกิจกรรมหญิงจากทั่วเอเชียรวมตัวกันเพื่อเปิดเผยความจริงเพียงหนึ่งเดียว: ฐานทัพทหารสหรัฐฯ ที่กระจายอยู่ทั่วทวีปไม่ได้ปกป้องคนของพื้นที่ แต่เป็นการนำสงครามมาสู่แผ่นดิน ทำลายล้างดินแดน และคร่าชีวิตผู้คนไปมากมายเพื่อราคา

ประเทศไทยยุคปลาย 

ประเทศไทยยุคปลาย 

ในปี 2474 ผู้คนได้พูดถึง “สยามยุคปลาย” บ้างไหม? จากการค้นหาอย่างคร่าวๆ ใน Google ดูเหมือนว่าผู้คนจะพูดถึง “ทุนนิยมยุคปลาย” มากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อไม่นานมานี้ ขณะวางแผนกับเพื่อนๆ ในกรุงเทพฯ เราต้องคำนึงถึงเรื่องสะพานถล่มในแผนอาหารค่ำของเราด้วย ไม่ใช่แค่สะพานเท่านั้นที่ถล่ม เครนล้มทับรถไฟ รถบัสระเบิด อาคารพังทลาย โกดังระเบิด นี่กลายเป็นเรื่องปกติไปแล้ว

Late Stage Thailand

Late Stage Thailand

In 1931 did people talk about Late-stage Siam? Given a cursory Google search people seem to be increasingly talking about Late-stage Capitalism (ทุนนิยมขั้นปลาย). Recently, when making plans with friends in Bangkok, we had to factor bridge collapses into our dinner plans. It’s not just bridges that collapse, cranes fall on trains, buses explode, buildings crumble into the ground, warehouses explode. This has become quite routine. 

Nangbaek – The New Ultras

Nangbaek – The New Ultras

The rise of the Nangbaek (นางแบก) movement perhaps marks an entirely new political ideology and approach to Left politics. Domestically, it is the end of political innocence and the key to unlocking a materialist understanding of 21st century politics in the global south.

นางแบกและจุดจบของความบริสุทธิ์ผุดผ่องทางการเมือง

นางแบกและจุดจบของความบริสุทธิ์ผุดผ่องทางการเมือง

การเกิดขึ้นของขบวนการนางแบกอาจเป็นจุดบ่งชี้ถึงอุดมการณ์ทางการเมืองและแนวทางการเมืองฝ่ายซ้ายแบบใหม่ทั้งหมด ในระดับประเทศ อาจเรียกได้ว่าเป็นจุดสิ้นสุดของความไร้เดียงสาทางการเมือง และเป็นกุญแจสำคัญในการไขความเข้าใจเชิงวัตถุนิยมเกี่ยวกับการเมืองในศตวรรษที่ 21 ในซีกโลกใต้