คนไม่มีสิทธิ์: ว่าด้วยชีวิตอันเปลือยเปล่าของเราทุกคน

by | Aug 25, 2020 | Articles บทความ, ทฤษฎี Theory, ไทย

[ขอบคุณภาพปกจากแฟนเพจ Saveวันเฉลิม]

ผู้เขียน Peam Pooyongyut

บทนำ

การก่อกําเนิดของรูปแบบการปกครองที่เรียกว่า รัฐชาติ (nation-state) นั้นทําให้เกิดสิ่งที่เรียกว่าเส้นเขตแดนตามมา เพราะเส้นแขตแดนนั้นเป็นสิ่งที่จะกําหนดว่าอํานาจของรัฐแต่ละรัฐนั้นสิ้นสุดที่ใดบนพื้นที่ทางกายภาพ ซึ่งเป็นสิ่งที่สําคัญมากเพราะว่ารูปแบบอํานาจของรัฐสมัยใหม่จําต้องมีความชัดเจน และแตกต่างไปจากรูปแบบของรัฐโบราณที่ไร้เส้นเขตแดน ความชัดเจนของอํานาจดังกล่าวจึงทําให้เกิดกลไกใหม่ๆ ของรัฐที่ส่งผลต่อการควบคุมสิ่งต่างๆ ในเส้นเขตแดน เช่น ประชากรของรัฐ หรือทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งส่งผลต่อความคิดที่ว่าเราไม่สามารถเป็นคนของชาติมากกว่าหนึ่งชาติได้พร้อมๆ กัน เป็นต้น

ในรัฐสมัยโบราณนั้น อํานาจรัฐไม่ได้มีขอบเขตชัดเจน กล่าวคืออํานาจจะมีมากเมื่ออยู่ในบริเวณศูนย์กลาง (เมืองที่ผู้ปกครองอาศัยอยู่) และค่อยๆ แผ่วลงเมื่อห่างออกจากศูนย์กลาง เมื่อเป็นเช่นนี้แล้วจึงไม่สามารถรู้ได้อย่างแน่ชัดว่าอํานาจจะไปสิ้นสุดที่จุดใด นั่นทําให้ขอบเขตของอํานาจมีความคลุมเครืออยู่มาก เมื่อเป็นเช่นนี้ อํานาจรัฐที่มีอยู่เหนือประชากรของตนก็ลดหลั่นกันไปตามอาณาบริเวณที่ประชากรเหล่านั้นอาศัยอยู่ด้วย ผู้คนบริเวณชายขอบอํานาจจึงเป็นอิสระจากรัฐได้มากกว่า ประชากรจึงถูกยึดโยงกับตัวอาณาจักรและความสัมพันธ์กับอํานาจของอาณาจักรนั้นๆ การเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ก็มีความยืดหยุ่น มีความอิสระของการเคลื่อนย้ายมากกว่า (โดยเฉพาะเมื่ออยู่ห่างจากศูนย์กลางอาณาจักร)

เมื่อเกิดรัฐสมัยใหม่และเส้นเขตแดนขึ้น ก็ย่อมส่งผลให้ความสัมพันธ์ของประชากรกับรัฐเปลี่ยนแปลงไปด้วย ความเข้มข้นของอํานาจรัฐไม่ได้กระจุกตัวอยู่ที่ศูนย์กลางอาณาจักรอีกต่อไป แต่ทว่ามันได้แผ่ขยายไปทั่วทั้งรัฐ ทั่วพื้นที่ทางกายภาพที่อยู่ภายใต้เส้นเขตแดนของรัฐนั้นๆ ดังนั้นรัฐจึงต้องสร้างกลไกใหม่ๆ ขึ้นมาเพื่อควบคุมประชากรที่อยู่ห่างจากศูนย์กลางของรัฐ กลไกแบบหนึ่งที่เราน่าจะเคยได้ยินผ่านหูกันมาบ้างก็คืองานของ เบเนดิกท์ แอนเดอร์สัน (Benedict Anderson) ชุมชนจินตกรรม ที่แสดงให้เห็นกลไลการสร้างสำนึกความเป็นชาติผ่านภาษา สัญลักษณ์ และจินตนาการร่วมของคนในชาติ แต่อีกหนึ่งในกลไกที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือสิ่งที่เรียกว่า “ความเป็นพลเมือง” (citizenship) ที่กําหนดว่าใครเป็นประชากรของรัฐ นั่นหมายความว่าสถานะพลเมืองเป็นสิ่งที่รัฐมอบให้กับคนที่อยู่ในเขตแดนของตน เป็นหลักประกันความคุ้มครองสิทธิ์ มอบแผ่นดินสำหรับลงหลักปักฐานเพื่อแสดงถึงศีลธรรมของความเป็นพลเมือง (ประเด็นแผ่นดินเกิดกับมโนทัศน์เรื่องการติดกับพื้นที่ สามารถดูเพิ่มเติมได้ที่ Liisa Malkki, “National Geographic: The Rooting of Peoples and the Territorialization of National Identity among Scholars and Refugees.” Cultural Anthropology, 7, No. 1 (Feb. 1992): 24-44)

ชีวิตที่เปลือยเปล่า

โทมัส ฮอบส์ (Thomas Hobbes) นักปรัชญาการเมืองชาวอังกฤษ หนึ่งในนักคิดทฤษฎีสัญญาประชาคม (socialcontract) ที่กลายมาเป็นคําอธิบายของการเกิดรัฐสมัยใหม่ ได้ให้สาเหตุของการเกิดรัฐเอาไว้ว่า ในสภาวะธรรมชาติ (สภาวะที่ไม่มีรัฐ) มนุษย์นั้นมีความโหดร้าย ป่าเถื่อน และจ้องจะทําร้ายผู้อื่นเสมอเพื่อความอยู่รอดของตนและพวกพ้อง ฮอบส์จึงมองว่าสภาวะไร้รัฐนั้นเหมือนกับ “สงครามของมนุษย์ต่อมนุษย์คนอื่น” อยู่ตลอดเวลา ดังนั้นเพื่อไม่ให้มนุษย์ใช้
ความรุนแรงหรือฆ่ากัน จําต้องให้มนุษย์ทุกคนมาทําสัญญาร่วมกันเพื่อมอบอํานาจของตนให้กับองค์อธิปัตย์ หรือถ้ากล่าวให้มากไปกว่านั้นคือ “มอบอํานาจในการฆ่า” ของตนให้กับองค์อธิปัตย์ และนั่นจะส่งผลให้มนุษย์ไม่ฆ่ากันเอง สังคมจึงจะดำรงอยู่ได้ถ้ามีรัฐที่ยึดสิทธิ์ในการฆ่าเอาไว้อย่างเบ็ดเสร็จ ในแง่นี้แล้วรัฐจึงมีหน้าที่ในการคุ้มครองชีวิตของมนุษย์ เป็นลักษณะสําคัญของรัฐสมัยใหม่

การมอบสิทธิพลเมืองก็เช่นเดียวกัน การที่มนุษย์คนหนึ่งจะมีสิทธิ พลเมืองได้ ย่อมต้องได้รับการรับรองจากรัฐ เช่น การมีเอกสารยืนยันตน ที่คุ้นเคยกันดีก็อย่างเช่น บัตรประชาชน (ID card) ซึ่งทําให้ไม่ว่าอยู่แห่งหนใดก็สามารถระบุได้ว่าเป็นพลเมืองของรัฐใด อํานาจของรัฐจึงติดตัวพลเมืองของพวกเขาไปทุกๆ ที่ และการได้สิทธิพลเมืองก็นับว่าเป็นสิ่งสําคัญ เพราะมันทําให้ได้รับสิทธิ์อื่นๆ ตามมามากมาย เช่น สิทธิ์ในการรักษาพยาบาล สิทธิ์ในการใช้บริการของรัฐ สวัสดิการที่จําเป็นต่อการดํารงชีวิต อย่างไรก็ตาม สิทธิพลเมืองเมื่อได้รับมาจากรัฐก็ย่อมสามารถถูกถอดถอนออกโดยรัฐได้เช่นกัน (denationalization) กระบวนการถอดถอนความเป็นพลเมืองนั้นเป็นที่รู้จักกันอย่างดีในช่วงที่นาซีเยอรมันออกกฏหมายที่ชื่อว่า กฏหมายเนินแบค (Nuremberg Law) ซึ่งเป็นกฏหมายที่ระบุว่ามีเพียงชนชาติเยอรมันเท่านั้นที่เป็นพลเมืองของรัฐเยอรมนี กล่าวอีกทางนึงนี่คือการถอดทอนความเป็นพลเมืองของชนเชื้อชาติอื่นๆ โดยเฉพาะชาวยิว ซึ่งนําไปสู่การฆ่าล้างเผ่าพันธ์ุชาวยิวในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

จิออจิโอ อกัมเบน (Giorgio Agamben) นักปรัชญาการเมืองชาวอิตาลีได้เสนอแนวคิดเรื่อง “ชีวิตที่เปลือยเปล่า” (naked life, bare life, homo sacer) เพื่ออธิบายถึงสภาวะของชีวิตมนุษย์ โดยเฉพาะชีวิตมนุษย์ในสภาวะสมัยใหม่ อกัมเบนสนใจเรื่องนี้เพราะเขามองว่าชีวิตของมนุษย์ในสภาวะสมัยใหม่นั้นไม่สามารถแยกออกจากการเมืองและอํานาจขององค์อธิปัตย์ได้ เขาจึงศึกษาการทํางานของอํานาจอธิปัตย์ต่อชีวิตมนุษย์ ซึ่ง “ชีวิตที่เปลือยเปล่า” ก็เป็นตัวแบบอันหนึ่งที่เขานํามาใช้อธิบาย โดยการมองหาตรรกะของตัวอย่างที่เขายกมา เพื่อแสดงให้เห็นว่าอํานาจอธิปัตย์ทํางานกับชีวิตมนุษย์อย่างไร และชาวยิวกับค่ายกักกันเอาท์ชวิตท์ก็เป็นตัวอย่างที่อากัมเบนมักจะนํามาใช้บ่อยๆ

Giorgio Agamben

อกัมเบนกล่าวว่าชีวิตที่เปลือยเปล่านั้นเป็นชีวิตที่ถูกทะลุทะลวงจากอํานาจอธิปัตย์อย่างถึงที่สุด โดยเฉพาะการไม่สามารถตัดสินความเป็นความตายให้กับตัวของมันเองได้ โดยเขาได้ยกตัวอย่างกฎหมายโรมันที่กล่าวถึงชีวิตที่เปลือยเปล่า homo sacer (sacred man) เอาไว้ว่าเป็นบุคคลที่มีความผิด และไม่มีความจําเป็นต้องเคารพบุคคลนั้นในฐานะมนุษย์ การฆ่าบุคคลดังกล่าวก็ส่งผลให้ผู้ฆ่าไม่มีความผิดไปด้วย ในแง่นี้ชีวิตที่เปลือยเปล่าจึงไม่ใช่มนุษย์ แต่เป็นอะไรที่ต่ำกว่าหรือสูงกว่ามนุษย์ อยู่นอกปริมณฑลทางการเมือง สอดคล้องกับคําพูดของอริสโตเติลที่ว่า ‘ผู้ที่ไม่ได้อยูในสังคมการเมือง ถ้าไม่เป็นสัตว์ก็เป็นพระเจ้า’ ชีวิตที่เปลือยเปล่าจึงเป็นชีวิตที่ได้รับการยกเว้นออกจากสังคมการเมือง ถูกกีดกันออกไปแต่ก็ยังถูกดึงเข้ามาเพื่อโดนกระทำจากอำนาจ

ดังนั้นเมื่อการฆ่าชีวิตที่เปลือยเปล่านั้นไม่ได้ส่งผลให้ผู้ฆ่าต้องรับโทษ ชีวิตที่เปลือยเปล่าจึงเป็นชีวิตที่ไม่ได้รับการคุ้มครองจากรัฐ เป็นชีวิตที่ปราศจากสิทธิ์ของพลเมือง ส่งผลให้พวกเขาแทบไม่ได้รับความคุ้มครองใดๆ เว้นเสียแต่องค์กรช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ที่หลายองค์กรก็ยังเป็นการใช้อำนาจรัฐเข้ามาควบคุมจัดการชีวิตที่เปลือยเปล่าเหล่านี้

ผู้ลี้ภัย มนุษย์ผู้ไม่มีสิทธิ์

ผู้ลี้ภัย (refugee) คือบุคคลที่จำเป็นต้องแสวงหาที่ลี้ภัย (refuge) เนื่องด้วยสาเหตุหลายประการที่ทำให้ไม่สามารถอาศัยอยู่ในแผ่นดินเกิดของตนเองได้ เช่นสงครามกลางเมือง โรคระบาด วิกฤตเศรษฐกิจ หรือจะเป็นสาเหตุทางการเมืองต่างๆ หรืออีกประการหนึ่ง ฮันนาห์ อาเรนท์ (Hannah Arendt) กล่าวว่าผู้ลี้ภัยคือกลุ่มคนโชคร้ายที่ต้องเดินทางไปยังประเทศใหม่โดยที่ไม่ได้ตั้งตัว หรือเตรียมใจเอาไว้ก่อน ซึ่งตัวอาเรนท์เองก็เป็นผู้ลี้ภัยชาวยิว ที่ลี้ภัยจากเยอรมันไปยังประเทศต่างๆ มากมาย ดังนั้นแล้วอาจจะสรุปได้ง่ายๆ ว่าผู้ลี้ภัยคือผู้ที่ต้องออกจากประเทศต้นทางไปยังประเทศใหม่ด้วยสาเหตุต่างๆ นั่นเอง

โรงฮิงญา (Rohingya) คือหนึ่งในกลุ่มชาติพันธ์ุที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในรัฐยะไข่ ประเทศพม่า ซึ่งพวกเขากลายมาเป็นผู้ลี้ภัยที่กำลังเป็นวิกฤตการณ์ระหว่างประเทศอยู่ในปัจจุบัน ชาวโรฮิงญานั้นเป็นมุสลิม จึงไม่ได้รับการยอมรับทางการพม่าที่นับถือพุทธเป็นหลัก รวมทั้งมีข่าวมากมายที่แสดงให้เห็นว่าพวกเขาถูกชาวพม่ารังแก ใช้ความรุนแรง รวมไปถึงการสังหารอย่างต่อเนื่อง นี่จึงเป็นสาเหตุที่ทําให้ชาวโรงฮิงญาจํานวนมากต้องลี้ภัยออกนอกประเทศ โดยหลักๆ แล้วบังคลาเทศซึ่งมีอาณาเขตอยู่ติดกับรัฐยะไข่เป็นที่ที่มีการรับชาวโรงฮิงญาเข้าไปมากที่สุด หรือแม้แต่ประเทศไทยเองก็เคยมีผู้ลี้ภัยชาวโรงฮิงญาเข้ามาขอลี้ภัย โดยเดินทางมาทางเรือผ่านเข้าภาคใต้ของไทย ปัญหาผู้ลี้ภัยชาวโรงฮิงญานั้นเป็นปัญหาใหญ่ที่ทั่วภูมิภาคต้องเผชิญ โดยพม่าก็ยังคงมีท่าทีไม่สนใจและพยายามดําเนินการใช้ความรุนแรงกับชาวโรงฮิงญาในพม่าต่อไปท่ามกลางการปิดกั้นสื่อเพื่อปกปิดความจริง

เมื่อลองวิเคราะห์ความเปลือยเปล่าของชีวิตชาวโรงฮิงญาแล้ว เราจะพบความน่าสนใจดังนี้

ชาวโรงฮิงญานั้นถือว่าเป็นบุคคลไร้รัฐ (stateless) เนื่องจากทางการพม่าไม่ยอมรับรองสถานะพลเมืองให้กับพวกเขา นั่นส่งผลให้พวกเขากลายเป็นเป็นเหยื่อของความรุนแรงที่ไม่มีใครสามารถเอาผิดกับผู้กระทําได้เลย เพราะความรุนแรงส่วนมากนั้นทางพม่าเองก็มีส่วนรู้เห็นรวมถึงเป็นผู้ดำเนินการเสียเอง แม้ว่านานาชาติหรือองค์การระหว่างประเทศจะพยายามเรียกร้องให้ทางการพม่าจัดการเรื่องดังกล่าวด้วยการไม่ใช้ความรุนแรง แต่ก็แทบไม่มีผลอะไร บริบทของรัฐชาตินั้นให้ความสําคัญกับอํานาจอธิปไตยของรัฐ ดังนั้นจึงไม่มีหนทางที่อํานาจภายนอกจะไปแทรกแซงอํานาจอธิปไตยของพม่าได้ ทำได้เพียงกดดันชาวโรงฮิงญาที่อยู่ในพม่าจึงต้องเผชิญกับอํานาจขององค์อธิปัตย์ที่คอยข่มเหงรังแก และเข่นฆ่าพวกเขาราวกับไม่ใช่มนุษย์

ชีวิตของโรฮิงญาจึงเป็นชีวิตที่เปลือยเปล่าโดยแท้ เพราะพวกเขาไม่ได้รับการคุ้มครองใดๆ เลย ในขณะเดียวกัน ชาวโรงฮิงญาที่ลี้ภัยออกมาเพื่อแสวงหาชีวิตที่ดีกว่า ก็เผชิญหน้ากับความโหดร้ายจากประเทศปลายทางเช่นกัน การตั้งค่ายผู้ลี้ภัยคือกระบวนการหนึ่งของอํานาจอธิปัตย์ที่ใช้ในการจัดการกับชีวิตที่เปลือยเปล่าเหล่านี้ พวกเขาต้องอยู่อาศัยอย่างแออัดภายในค่ายโดยไม่ได้ทําอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน พวกเขาไม่สามารถคิดถึงอนาคตได้เพราะไม่รู้ว่าอนาคตจะเป็นเช่นไร ไม่สามารถหางานทําได้เพราะต้องถูกกักบริเวณภายในค่าย พวกเขาสื่อสารกับคนอื่นไม่ได้เพราะถูก ทําให้เงียบ และไม่สามารถพัฒนาชีวิตของพวกเขาเองได้เลย บางคนเกิดในค่ายและไม่เคยออกนอกค่ายเลยชั่วชีวิต ชีวิตแบบนี้จึงเป็นชีวิตที่เปลือยเปล่าเช่นกัน ดังนั้นต่อให้พวกเขาจะหนแห่งใด สถานภาพที่ไม่ได้เป็นพลเมืองของรัฐใดรัฐหนึ่งนั้นทําให้พวกเขาต้องยากลําบากกับชีวิตอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน

เรื่องใกล้ตัวเข้ามาอีก กรณีผู้ลี้ภัยการเมืองชาวไทยที่ถูกบังคับให้สูญหายในประเทศเพื่อนบ้าน เราอาจจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าเขาเหล่านั้นมีชื่อเสียงเรียงนามอะไรบ้าง แต่ที่อยากพูดถึงคือ เหตุการณ์เหล่านี้คือตัวอย่างของการที่องค์อธิปัตย์ได้ปลดเปลื้องสิทธิ์ความเป็นพลเมืองของพวกเขา ทำให้กลายเป็นชีวิตที่เปลือยเปล่า ไม่ว่าพวกเขาจะถูกกระทำเช่นไรก็ไม่สามารถเอาผิดใครได้ สถานะของผู้ลี้ภัยทางการเมืองจึงไม่แตกต่างอะไรกับโรงฮิงญา หรืออาจจะร้ายแรงกว่าด้วยซ้ำในบางแง่มุม

เราทุกคนก็เปลือยเปล่า

เมื่อมีข่าวผู้ลี้ภัยชาวโรงฮิงญาเข้ามาในเขตแดนของรัฐไทย เราจะเห็นถึงความคิดเห็นของผู้คนบนโลกออนไลน์ที่น่าสนใจไม่น้อย คือมองว่าชาวโรงฮิงญาเหล่านี้เป็นภาระ เพราะในสายตาของชาวไทยทั้งหลายนั้น ชาวโรงฮิงญาเป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่ต่างจากสัตว์เลย เช่น คํากล่าวหาว่าชาวโรงฮิงญาโง่ คิดไม่เป็น เอาแต่กินกับนอน สืบพันธ์ออกลูกหลานมาเต็มไปหมด เข้ามาเบียดเบียบทรัพยากรของไทย หรือแม้แต่การบอกว่าคนเหล่านี้สมควรถูกทางการพม่าเข่นฆ่า สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า แนวคิดเรื่องรัฐชาติและชาตินิยมได้ซึมแผ่ซ่านเข้าไปในตัวของพลเมืองไทยผู้มีสิทธิ์ทั้งหลาย และจะไม่ยอมให้คนจาก ภายนอกเข้ามาแย่งสิทธิ์และทรัพยากรในประเทศของตน แม้แต่ชาวต่างชาติที่เข้ามาหางานทำในประเทศไทยก็ตกเป็นเป้าเช่นกัน

แล้วเรามีสิทธิ์จริงหรือ? ในฐานะพลเมืองผู้มีบัตรประชาชนก็ย่อมใช่ แต่คนจํานวนมากก็มองว่าสิทธิเป็นเรื่องของความเป็นพลเมืองอย่างเดียว และคําว่าสิทธิมนุษยชนก็แทบจะกลายเป็นเรื่องเดียวกันกับสิทธิพลเมืองไปเสียแล้ว ในแง่นี้ความเป็นพลเมืองจึงเป็นสิ่งที่ทุกคนไขว่คว้าในกรณีที่ตนเองไม่มี และรักษามันไว้อย่างดีในกรณีที่ได้รับสิทธิ์แล้ว เพราะการมีสิทธิพลเมืองทําให้ได้รับสิทธิ์อื่นๆ ตามมานับไม่ถ้วนดังที่กล่าวไปแล้วในตอนต้น แต่เราจะมั่นใจได้อย่างไรว่าสิทธิ์นี้จะถาวรมั่นคงตลอดไป เราจะมั่นใจได้อย่างไรว่าเสื้อผ้าที่เราสวมใส่จะไม่ถูกปลดเปลื้องออกจากชีวิตของเรา

เราอาจจะมั่นใจไม่ได้เต็มที่ เพราะประวัติศาสตร์ก็บอกเราแล้วว่า อํานาจอธิปัตย์มีศักยภาพเสมอที่จะถอดถอนความเป็นพลเมืองของเราออกไป สักวันหนึ่งเราอาจจะกลายเป็นวันเฉลิม กลายเป็นสุรชัย กลายเป็นสยาม และผู้ลี้ภัยอื่นๆ ที่ไม่อาจกล่าวในที่นี้ได้หมด ดังนั้นจึงจําเป็นอย่างยิ่งว่าทําไมเราถึงต้องทําความเข้าใจผู้อื่นที่มีชีวิตที่เปลือยเปล่า เมื่อเราเผชิญหน้ากับคนเหล่านั้นเราจะรู้สึกอย่างไร เราจะมองว่าเขาเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกับเราหรือเปล่า หรือจะมองพวกเขาในสายตาขององค์อธิปัตย์ที่พร้อมจะเข้ามาก้าวก่ายกับชีวิตของคนอื่นอยู่ตลอดเวลา เพราะการทําความเข้าใจชีวิตที่เปลือยเปล่าจะต้องหันกลับมาเข้าใจตัวเอง ว่าตัวเองจะรู้สึกเช่นไรเมื่อต้องอยู่ในสภาวะแบบนั้น ไม่ใช่มองจากมุมมองของผู้มีสิทธิ์ทุกอย่างแล้วตัดสินว่าคนอื่นไม่สมควรได้รับแบบเดียวกับตน

 

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

  • Agamben, Giorgio. 1998. Homo Sacer: Sovereign Power and Bare Life. Stanford: Stanford University Press.
  • Arendt, Hannah. 1943. “We Refugees,” Menorah Journal 31, no. 1, pp. 69-77.
  • Hobbes, Thomas. 2008. Leviathan. London: Pearson Longman.
  • Malkki, Liisa. 1992. “National Geographic: The Rooting of Peoples and the Territorialization of National Identity among Scholars and Refugees.” Cultural Anthropology 7, no. 1, pp.  24-44.
  • เก่งกิจ กิติเรียงลาภ. 2550. “ความคิดทางการเมืองของ Giorgio Agamben: ว่าด้วยชีวิตที่เปลือยเปล่าองค์อธิปัตย์ในสภาวะสมัยใหม่และการเดินทางที่ไม่มีวันสิ้นสุด”, รัฐศาสตร์สาร ปีที่ 28 ฉบับที่ 3, หน้า 91-124.
สาดไปสมาชิก!!! รัฐประหาร และความฝันในการจัดการน้ำครบวงจรของไทย

สาดไปสมาชิก!!! รัฐประหาร และความฝันในการจัดการน้ำครบวงจรของไทย

ในช่วงปลายเดือนกันยายน ปี 2569 ได้เกิดเหตุอุทกภัยที่คร่าชีวิตผู้คนไปอย่างน้อย 22 ราย และส่งผลกระทบต่อครัวเรือนจำนวน 950,000 หลังคาเรือน รวมถึงประชาชนอีก 2.6 ล้านคน ปริมาณน้ำฝนเกือบ 300 มิลลิเมตรที่ตกลงมาอย่างหนักต่อเนื่องนานกว่า 48 ชั่วโมง...

Development for Whom? การพัฒนาเพื่อใคร?

Development for Whom? การพัฒนาเพื่อใคร?

Development for Whom? A Statement Against the IMF and World Bank Meetings in Bangkok การพัฒนาเพื่อใคร? แถลงการณ์ต่อต้านการประชุมของ IMF และธนาคารโลก ณ กรุงเทพฯ Draft statement for Din Deng | 14 October 2026 As the International Monetary Fund (IMF) and World Bank...

Smoke Palm, Tomatoes and Flowers

Smoke Palm, Tomatoes and Flowers

As palm plantations burn for a 4th consecutive week in Kalimantan, margarine is spread on toast in Brussels. As I leave my home in the Tenasserim foothills my eyes burn from the smoke, a chapstick is opened in the Seattle evening. Palm greases our commodities; Soaps...

How Counterinsurgency Built the Suburbs

How Counterinsurgency Built the Suburbs

The sprawling, repetitive, near-endless, homogeneous suburbs of contemporary semi-urban Thailand are quite literally a counterinsurgency strategy. There is a straight line between the suburban sprawl and the "New Villages" or concentration camps of British Malaya,...

On Feeding 1.4 Billion People – Chinese Agriculture

On Feeding 1.4 Billion People – Chinese Agriculture

Interview: China's Socialist Agricultural System Tings Chak, Asia Co-coordinator, Tricontinental: Institute for Social Research On Feeding 1.4 Billion People To understand China's contemporary agricultural system, one has to start with the revolution. In 1949, when...

การเดินทางพักผ่อนของเรือรบ USS ลินคอล์น ไปยังประเทศไทย: จุดแวะพักของลัทธิล่าอาณานิคมใหม่ของสหรัฐฯ และอิตถีฆาต (femicide)

การเดินทางพักผ่อนของเรือรบ USS ลินคอล์น ไปยังประเทศไทย: จุดแวะพักของลัทธิล่าอาณานิคมใหม่ของสหรัฐฯ และอิตถีฆาต (femicide)

การที่เรือรบ USS อับราฮัม ลินคอล์น (CVN-72) เดินทางมาถึงประเทศไทยเพื่อ “ท่องเที่ยวพักผ่อน” ก่อนจะกลับไปปฏิบัติภารกิจคร่าชีวิตประชาชนในเอเชียตะวันตกนั้นเป็นเรื่องที่ต้องคัดค้านโดยทันที สำหรับพวกเราชาวไทย และสำหรับผู้คนทั่วโลกที่อยู่ในพื้นที่ที่ถูกอเมริกาปล้นสะดม นี่นับเป็นการเขย่าโซ่ตรวนอาณานิคมของยุคสงครามเย็นของสหรัฐฯ ที่มีต่อสุนัขรับใช้ที่ภักดีที่สุดของตน

The USS Lincoln’s “Leisure Trip” to Thailand: A Port Call of US Neocolonialism and Femicide

The USS Lincoln’s “Leisure Trip” to Thailand: A Port Call of US Neocolonialism and Femicide

The arrival of the USS Abraham Lincoln (CVN-72) for a “leisure trip” in Thailand before returning to its campaign of destruction against the people of West Asia demands immediate interrogation and opposition. For us Thai people, and those in sites of American plunder across the globe, this a rattling of the US’ cold war colonial chains on its most loyal lap dog, while conducting a war of aggression in Iran and the ongoing genocide in Palestine.

หน่วยสังหาร – เงาทมิฬอันยาวนานแห่งยุค 2490

หน่วยสังหาร – เงาทมิฬอันยาวนานแห่งยุค 2490

โครงสร้างด้านความมั่นคงที่แพร่หลายในยุคสงครามเย็นกำลังครอบงำประเทศไทยอย่างเต็มตัว เครือข่ายทางการเมืองเทาในพื้นที่ชายแดนรอบนอก ได้ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในยุค 2490 เพื่อเป็นกองกำลังรักษาความมั่นคงต่อต้านคอมมิวนิสต์ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ และได้เข้าสู่การเมืองทั้งในและนอกรัฐสภาในยุค 2520 ภายหลังการล่มสลายของขบวนการคอมมิวนิสต์ และนับตั้งแต่นั้นมาก็ได้ครอบงำการปกครองของประเทศไทยอย่างถี่ถ้วน 

Deathsquads – The Long Shadow of the 50s

Deathsquads – The Long Shadow of the 50s

Pervasive Cold-War Era security architectures have a stranglehold over Thailand. Grey para-political networks in the periphery border regions, initially established in the 1950s as U.S backed anti-communist security forces, entered into parliamentary and extra-parliamentary politics in the 1980s after the fall of the communist movement, since then they have come to dominate Thailand’s governance, today coalescing around the ultra-reactionary Bhumjaithai party

จินตนาการถึงทฤษฎีการพัฒนาใหม่จากซีกโลกใต้

จินตนาการถึงทฤษฎีการพัฒนาใหม่จากซีกโลกใต้

ซีกโลกใต้ต้องสร้างไม่เพียงแต่โครงสร้างพื้นฐาน อุตสาหกรรม และสถาบันใหม่เท่านั้น แต่ยังต้องสร้างวิธีคิดใหม่ด้วย ก่อนที่สังคมจะสามารถสร้างอนาคตที่แตกต่างได้ พวกเขาต้องฟื้นฟูความสามารถในการจินตนาการถึงอนาคตนั้นเสียก่อน เราต้องการทฤษฎีการพัฒนาที่ศึกษาประสบการณ์ทางประวัติศาสตร์ทั่วเอเชีย แอฟริกา ละตินอเมริกา และแคริบเบียน ไม่ใช่ในฐานะความเบี่ยงเบนจากบรรทัดฐานสากล แต่ในฐานะแหล่งที่มาของนวัตกรรมทางทฤษฎี นี่คือพื้นฐานสำหรับโครงการทางปัญญาที่แท้จริงของซีกโลกใต้

ระบอบอาหารโลกกำลังฆ่าเด็ก

ระบอบอาหารโลกกำลังฆ่าเด็ก

วิกฤตอาหารขาดแคลนและอาหารไม่ปลอดภัย เป็นมากกว่าแค่ปัญหาด้านสุขภาพ แต่บ่งชี้ถึงปัญหาทางโครงสร้างของระบอบอาหารภายใต้ทุนนิยม ที่มองอาหารเป็นสินค้าทำกำไรให้กับบริษัทผูกขาด แทนที่จะเป็นสิทธิมนุษยชนของคนในสังคม